علایم و راهکارهای پیشگیری از بیماری سالک

علیرضا | سالک یا لیشمانیا، نوعی بیماری پوستی است که بر اثر گزش نوعی پشه به نام پشه خاکی یا موش خانگی به انسان منتقل می شود. عامل این بیماری، انگلی به نام لیشمانیاست. این انگل در کشورهای گرمسیر و معتدل از جمله هند، بنگلادش، نپال، سودان، اتیوپی، افغانستان، ایران، عربستان سعودی، سوریه، برزیل، کلمبیا، پرو و بولیوی شایع است. به گزارش سایت «Medicinent» تخمین زده می شود که سالانه در سراسر جهان ۲ میلیون نفر به سالک پوستی و نیم میلیون نفر به سالک احشایی مبتلا می شوند.

راه انتقال سالک: با گزیدن پشه، انگل هایی به تعداد کم وارد بدن انسان می شود که سریع از طریق سلول های خونی جذب بدن می شود.این انگل به محض این که وارد سلول می شود، شروع به تکثیر می کند و سلول ها و بافت های دیگر را آلوده می کند. پشه ای که آلوده نشده است با تغذیه از افراد آلوده یا حیوانات آلوده، این انگل را دریافت می کند.

عوامل خطر: قرارگرفتن در معرض پشه آلوده؛ این پشه ها پس از غروب آفتاب به ویژه در مناطق روستایی فعال تر می شوند. انگل «لیشمانیا» می تواند سال ها به صورت مخفی در بدن زندگی کند و با ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن شروع به تکثیر کند.

علایم: سالک خفیف یا شدید است. در برخی بیماران هیچ علامتی بروز نمی کند، در نتیجه این افراد متوجه وجود انگل در بدنشان نمی شوند.به طور کلی علایم در عرض چند هفته تا چند ماه پس از اولین گزش پشه آلوده، آشکار می شود. گاهی نیز علایم سال ها به صورت نهفته باقی می ماند و با ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن، ظاهر می شود. ۵ نشانه بیماری سالک عبارت است از:

کاهش وزن شدید

کاهش تعداد گلبول های خونی

بزرگ شدن کبد و طحال

تب

گاهی پوست تیره رنگ می شود. برخی افراد که بهبود پیدا می کنند دچار خارش دائم یا تغییر رنگ در پوست می شوند. عملکرد کلیه نیز تحت تاثیر قرار می گیرد که در برخی موارد ممکن است باعث از کار افتادن کلیه شود. این انگل می تواند روده و ریه را نیز متاثر کند.در سالک پوستی، قسمت گزیده شده دچار کورک برجسته می شود.علایم این بیماری در عرض چند هفته آشکار می شود و زخمی در محل گزش به وجود می آید.ظاهر زخم می تواند متنوع باشد؛ به شکل آکنه، زگیل یا پسوریازیس. زخم می تواند شکل پوسته پوسته، جرم گرفته یا غده کم عمق باشد.این زخم ها خشک یا تر است و دردی ندارد. زخم ها روی صورت و اندام های انتهایی برجسته تر است. بهبودی ماه ها طول می کشد و جای زخمی شبیه سوختگی به جا می گذارد.

علایم دیگر سالک پوستی: * سختی در تنفس*زخم پوست که به کندی بهبود پیدا می کند.* گرفتگی، آب ریزش بینی یا خون ریزی از بینی.* سختی در هضم غذا

* ایجاد زخم در دهان، زبان، لثه، لب، بینی و داخل بینی.

علایم دیگر سالک احشایی: * سرفه* اسهال * تب * استفراغ* ناراحتی معده * عرق در شب * کم شدن مو

پیش گیری: * از رفتن به مناطق آلوده به پشه سالک پرهیز شود.* استفاده از پشه بند هنگام خواب * پوشاندن کامل بدن با لباس آستین بلندو شلوار.* از آن جا که هنگام غروب پشه فعال تر است، از قرارگرفتن در محل آلوده پرهیز شود.* استفاده از حشره کش * استفاده از پشه بند هنگام خواب * از انباشتن و ریختن زباله و کودهای حیوانی در مناطق مسکونی اجتناب شود.* از رها کردن فاضلاب در معابر خودداری شود.در صورت استفاده به موقع از داروها قبل از این که سیستم ایمنی بدن آسیب ببیند، این بیماری قابل درمان است.

منبع: خراسان